.

Narodni muzej Crne Gore na Cetinju je složena ustanova koju čine četiri posebne muzejske  jedinice: Istorijski muzej (u čijem sastavu su Muzej kralja Nikole, Muzej Petra II Petrovića Njegoša, Njegoševa rodna kuća, Njegošev mauzolej na Lovćenu, dvorska crkva na Ćipuru, mauzolej Vladike Danila na Orlovom kršu i Reljef Crne Gore), Umjetnički muzej sa Galerijom savremene umjetnosti Dado Ðurić, Etnografski muzej i novoosnovani Arheološki muzej sa Lapidarijumom.  Muzeji su smješteni u zdanjima koja sama po sebi predstavljaju kulturno-istorijske spomenike najvećeg značaja.

U sastavu Narodnog muzeja Crne Gore posluje veći broj stručnih službi (konzervacija, dokumentacija, informacioni centar ...), kao  i Arhivsko-bibliotečko odjeljenje sa oko 50.000 bibliografskih i 100.000 jedinica arhivske građe.

Tragovi sakupljanja muzealija na terenu sadašnje Crne Gore sežu u vrijme  crnogorskih mitropolita, a karakter prikupljenih predmeta upućuje prije svega na crkvenu istoriju.

Od kraja XVIII vijeka, posebno od velikih pobjeda nad Turcima na Martinićima i Krusima 1796. godine, sakupljan je i ratni materijala: zastave, oružje, odlikovanja. I upravo zbirka ratnog materijala, dopunjavna tokom XIX vijeka, ima izuzetno značajno mjesto u aktuelnim postavkama Narodnog muzeja (Muzej kralja Nikole, Istorijski muzej, Muzej Petra II Petrovića Njegoša).

Već od vremena Petra II Petrovića Njegoša, kada je 1838. godine Biljarda postala vladarski dvor, ratni materijal, zapravo njegov najreprezentativniji dio, očigledno svjesno, bio je izložen u pojedinim odajama ovih zdanja.

Inicijativu da se osnuje pravi muzej, u današnjem smislu riječi, otkrivamo, međutim, krajem sedamdesetih godina XIX vijeka, a potom nešto decidnije 1893. prilikom obilježavanja 400 godina Crnojevića štamparije, da bi institucija, konačno, bila i formalno utemeljena 1896, godine kada je donijet Zakon o Knjaževskoj crnogorskoj biblioteci i muzeju.

U ovom muzejskom kompleksu, smještenom u istorijskom jezgru crnogorske prestonice i metafizčkog sjedišta ove male države, pohranjeni su najznačajniji materijalni i duhovni tragovi egzistencije crnogorskoga naroda, a djelimično i ostalih naroda koji žive na teritoriji današnje Crne Gore. Muzejski materijal, kao što je moguće vidjeti u "ličnim kartama" pojedinih muzejskih jedinica je najrazličitijeg karaktera: arheološka građa, pisani i štampani dokumenti, ratni materijal (oružje, zastave, uniforme, grbovi), mobilijar, etnografski predmeti najrazličitije vrste) koje pokrivaju cijelu etnografsku topiku današnje Crne Gore, umjetnička djela (svete slike-ikone, slike, skulpture, grafike, crteže) instalacije koje vremenski pripadaju intervalu srednji vijek – kraj XX vijeka).

Posebnu draž predstavljaju muzejske jedinice posvećene konkretnim ličnostima: vladaru, piscu i mitropolitu Petru II Petroviću – Njegošu i poslednjem crnogorskom kralju Nikoli I Petroviću Njegošu,

Pozicije muzejskih objekata markirane su na interaktivnim mapama:

.

mapa u punom formatu

Turistička karta Cetinja