|
Prezentiranim
djelima Petra Lubarde u Nacionalnoj galeriji
istaknuta je likovna vrijednost njegovog
slikarskog opusa, kao i snaga njegove duhovnosti kojom
na impresivan način daje osnovni pečat
crnogorskom egzistencijalnom i duhovnom nacinalnom biću.
Slike koje izlaže na antologijskoj izložbi u Beogradu
1951. predstavljaju prekretnicu u razvoju savremene
jugoslovenske umjetnosti. Teme koje koristi kao prevod
za svoje slikarske vizije bile su velike kompozicije
bitaka iz nacionalne istorije i krševiti crnogorski
pejzaž. Slike "Noć u Crnoj Gori", 1951,
i "Između dana i noći", 1955.
predstavljaju remek djela Lubardinog likovnog
stvaralaštva.
U bijeloj kori mediteranskog krša on nalazi
stalnu inspiraciju. Napušta sve viđeno i doživljeno
dajući mu jednu novu dimenziju. Okreće se
svijetu nesvjesnog i sna - svijetu simbola. Njegovo
slikarstvo kao deskripcija realnosti transponovane u
likovni jezik ritma, linije i boje, i simbole dana i noći,
dobra i zla, psihološkog rata svjesnog i nesvjesnog,
ukazuje
na Lubardinu snagu da na najvirtouzniji način
izrazi svoje mitske vizije koje prodiru u tamu kao
svjetlost uperene u noći nesvjesnog "Uvijek se
borimo sa nekim mrakom i težimo da ga osvjetlimo"
(P. Lubarda).
Kao
umjetnik Branko
Filipović - Filo se firmirao u atmosferi
poetike enformela, tokom druge polovine pedesetih
godina, mada ni u to vrijeme niti pak kasnije, nije
robovao nikakvim striktnim idejama, niti jezičko
- stilskim doktrinama. Naprotiv, prema osnovnim jezičkim
matricama zauzimao je poziciju slobode i,
paradoksalno, upravo ta sloboda možda je bila osnovni
razlog što u njegovom stvaralaštvu nije bilo
nikakvih radikalnijih zaokreta, rezova, cenzura, nego
je ono, zapravo, izrazito obilježeno znakovima
kontinuiteta, osobinama jednog dosljednog
slikarsko-umjetničkog stava. Za razliku od slika
nastalih u peiodu enformela, koje su težile
monohromiji (crnoj, bijeloj, tamnosmeđoj), Filove
slike poslije 1970. godine izrazito su kolorističke,
a kao da su njihova najbolja izdanja upravo one veliog
formata, koje su nastajale krajem osamdesetih i tokom
devedesetih godina. te slike su zapravo moćna
energetska bojene tijela u kojima dominiraju crvene i
plave harmonije ( posebno na "venecijnskoj"
izložbi) obasjane baroknom svjetlošću koja iz
slike isijva kao elemenat same boje, i koja doprinosi
opštem
komešanju i dinamizmu prizora.
Par
prostorija posvećeno je i radovima Dada Đurića,
koji pripada
plejadi najvećih savremenih slikara nadrealne
konotacije i najznačajnijih svjetskih vizionara
iz domena fantastike “therible”. Svojom bogatom
imaginacijom i virtuoznom tehnikom izvođenja
otvorio vrata nemogućem. Posmatrano u cjelini
Dadovo likovna djela predstavljaju konačno i
neprikosnoveno ishodište njegovih traganja za
egzistencijalnom suštinom. To je svijet truljenja,
raspadanja, koje se javlja kao apokaliptična vizija, pandan strahotama i užasima koje sobom nosi
savremena civilizacija. U crtežima, slikama,
grafikama, u novije vrijeme u skulpturi i asemblažima,
otkriva svijet mističnog dijaloga koji se
neprekidno vodi između naše svijesti i savijesti,
oživljava kataklizmične vizije i somnambulni i
sablasni bestijarij amorfnih i antropomorfnih mutacija.
Dok Crna Gora za njega predstavlja fundamentalni
princip samosvojnosti, ljubav prema prirodi kao
univerzalnoj kategoriji, muzici i poeziji, predstavlja
vlastiti izbor, smisao u traganju za suštinom
vlastitog integriteta. Od Jaspers-a, Ponty-a,
Hideggerd-a preuzeo je shvatanje o propasti i ugroženosti
duha, o sveopštoj besmislenosti ljudskog opstanka,
polazeći od
être-en-soi
(bića po sebi), od materije koja je “nešto
masivno, teško, intenzivno, gnjecavo i nadiruće,
što teži da sve što jeste nivelira, proguta i
uklopi u sebe”.
|
|
Djela
Petra Lubarde.
.
Sala
posvećena Lubardi.
.
.
Radovi
Branka Filipovića - Fila.
.
Slike i
instalacije Dada Đurića
|
