.

.

Umjetnička kolekcija sadrži slike, grafike, crteže i akvarele, dok su ikone i skulptorska djela zastupljeni u neznatnom broju. Samo letimičan pogled na zbirku pokazuje bogatstvo motiva, raznovrsnosi tehnike, i zastupljenosti brojnih stranih i domaćih, umjetnika. Ova lepeza raznolikosti u pristupu, inspiraciji i likovnoj vokaciji, možda u evropskim okvirima skromna, za Crnu Goru, i po broju i po snazi likovne vokacije je impresivna. Autori su poznati umjetnici (Johan Bes, Jozef Blic, Jaroslav Čermak, Ferdo Kikerec, Ivan Rendić, Vlaho Bukovac, Celestin Mato Medović,  Aksentije Marodić, Paja Jovanović, Đovani Fatori, Đuzepe Pastina, Kiprijan Cej, Domeniko Fajluti, František Jelinek...).

 .

.

Kraljev i "diplomatski" salon

.

Jedan broj umjetničkih predmeta proistekao je iz njegovog državničkog i političkog djelovanja, na primjer, portreti evropskih vladara i srodničkih veza sa evropskim dvorovima (Savoje, Romanovi, Karađorđevići, Batenberzi, Meklenburg-Strelici), poklona umjetnika koji su boravili u Crnoj Gori i iz nabavki za ukrašavanje dvorskog ambijenta (pejzaži, mrtve prirode, genre-scene).

Tematski su najbrojniji portreti evropskih vladara, članova dinastije Petrović Njegoš, istaknutih crnogorskih ličnosti. Kolekcija sadrži i veliki broj pejzaža, ne samo iz Crne Gore, marina, mrtvih priroda, istorijskih kompozicija i genre-scene. Ikone, koje je crnogorski dvor posjedovao u velikom broju, poslije Drugog svjetskog rata, ustupljene su na čuvanje crkvenom muzeju na Cetinju,  čime je znatno osiromašena muzejska kolekcija.

 .

.

 Kraljičin salon 

.

U kraljičinom prijemnom salonu se pored ostalog nalazi i portret Jelene Savojske, rad italijanskih majstora mozaika...

Zbirka Plaketa, interesantna po tematici,  formama, stilskim osobenostima i autorima, ilustruje razne proslave dinastičkog i državnog, vojnog i političkog, privrednog i kulturnog karaktera u Crnoj Gori. Kao ostvarenja poznatih evropskih medaljera, nastale u intervalu od 1893. do 1916, plakete pružaju dragocjena svjedočanstva. Autori su uglavnom bečki medaljeri, kojima  je bogato juvelirsko iskustvo i poznavanje heraldičkih principa, obezbijedilo brojne  porudžbine. Pojedini primjerci iz kolekcije predstavljaju reprezentativne radove. Doduše, njihove estetsko-umjetničke karakteristike u znatnoj mjeri zavisile su i od želja, potreba i mogućnosti naručilaca.

U kraljevoj spavaćoj sobi su izloženi i portreti Nilole I i Milene Petrović, radovi Jozefa Blica i Jaroslava Čermaka, a u intimnom salonu  dominiraju portreti kraljevske familije, radovi nekoliko autora, od kojih je svakako najznačajniji hrvatski majstor Vlaho Bukovac.

O dvorskim ikonama danas možemo govoriti na osnovu dostupnih podataka iz ondašnje periodike, a djelimično i arhivske građe. “Ikonu Kazanske Božje Majke u srebrnoj pozlaćenoj odjeći”, izloženoj u spavaćoj sobi kraljice Milene,  poklonilo joj je Slovensko Društvo (Glas Crnogorca, br. 25 od 21. juna 1881). Najveći dio kolekcije vezan je, upravo,  za ličnost i vrijeme Nikole I Petrovića Njegoša.

Tu su i mnogi predmeti iz zbirke primijenjene umjetnosti: nakit i dekorativni predmeti (vaze), zavjese i tepisi.

 .

.

Sobe  princeza Ksenije i  Vjere

.

Kolekcija fotografija, po brojnosti (oko 11 000 ) i po raznovrsnoj tematici (istorijske ličnosti, kulturni događaji i manifestacije vezane za dinastiju, krajolici, ratne scene), sadrži izvanrednu dokumentarnu i istorijsku vrijednost. Dolazak i angažovanje brojnih fotografa iz mnogih zemalja u različitim prilikama (Edoardo Orlandini, T. Burato, Josif Singer, Rudolf Mosinger, Anton Peričević, Rudolf Smodlaka, Eugen Pirou, Luca Comerio, Edvard Bejli, Josef Wünsch, Walter Gircke...)  bilježio je pedantni hroničar crnogorskog zvaničnika. Tako je ostao upamćen trud, hrvatskog fotografa Drag. Šimića, koji je snimio sve “važnije prizore iz 'Balkanske carice' i zbirku tih snimaka poslao je Nj. V. Kralju Gospodaru, kao autoru drame. Snimci su vrlo lijepo izrađeni i sačinjavaju čitav album. Nj. V. Kralj Gospodar izvolio je ovoga fotografa odlikovati zlatnom medaljom” (Cetinjski vjesnik, br. 98 od 11. decembra 1910). Da su oni dobrodošli i da je njihov rad bio na cijeni govore dozvole kojim se “dozvoljava g.g. Henrihu Milineru Himfrisu, Makni-u Botu, engleskim podanicima, da mogu, prilikom njihovog putovanja s Cetinja na Rijeku, Vir i obratno, fotografisati izvjesne predjele, koji im se svide, te se u toj svrsi preporučuje upravnim vlastima, da im ne bi pravile kakve smetnje”.

 .

P

.

Pogled na stepenište

.

Za još aktivnog postojanja crnogorskog dvora, umjetnička kolekcija obogaćena je radovima prve generacije akademski obrazovanih crnogorskih umjetnika (Pero Poček, Milo Vrbica, Ilija Šobajić, Anastas Bocarić, Marko Gregović...). Poznata je kraljeva mecenska uloga prema mladim talentima, koje je slao u velike evropske likovne centre i štedro odvajao iz skromne državne kase sredstva za njihove stipendije. Snažan uticaj na razvoj likovne umjetnosti u Crnoj Gori izvršili su renomirani evropski i južnoslovenski umjetnici, čije je dovođenje u Crnu Goru i na Cetinje isključivo zasluga Nikole I.  

.

 <<< prethodna strana  1/2/3/4