Centralnu administrativnu, sudsku i vojnu vlast objedinjavao je Senat, politički organ od 16 članova koje je knjaz Nikola I birao među najuglednijim plemenskim glavarima. Vladar je određivao predsjednika i podpredsjednika Senata. Osnovna jedinica lokalne vlasti je bila kapetanija, koja se opet dijelila na manje jedinice na čelu sa tzv “stotinašima”.

Smjena na crnogorskom prijestolu dovela je i do promjena nacionalno-političkog programa i strateškog koncepta za njegovo ostvarenje. Oslobađanje i prisajedinjenje okolnih hercegovačkih plemena, zaposijedanje teritorija oko Skadarskog jezera, izlazak na more i potpuna međunarodna afirmacija su bile glavne smjernice politike Nikole I tokom prve dvije decenije njegove vladavine. Kao kruna svega 1878. godine stiže međunarodno priznanje nezavisnosti Crnoj Gori na Berlinskom kongresu.

.

Peta prostorija (moderna crnogorska država)

Uspješnim vojnim operacijama koje su se odvijale u međuvremenu Crna Gora dobija značajna teritorijalna proširenja (povećana na 9.475 km2) i izlaz na more (Bar i Ulcinj).

Naredni, relativno mirni period. karakteriše svestrani razvitak. Uspostavljajllu se politički odnosi sa svim važnim  evropskim državama (Cetinje kao glavni grad dobija u dužem vremenskom rasponu 12 diplomatskih predstavništava), formira se savremenija državna uprava, odvija zapažena zakonodavna aktivnost...