|
.
.
Podaci
koje istorijski izvori pružaju o prvom Balšicu su veoma
oskudni. Negdje drugom polovinom XIV vijeka postao je gospodar
prvog gradskog naselja, Skadra. Medutim, vrhunac politicke
moci i teritorijalnog širenja Zeta je dostigla u vrijeme
Balšinih sinova Stracimira, Đurđa I i Balše II, koji
su djelovali kao kolektivni upravitelji. U ovom, za srednji
vijek neuobicajenom obliku organizacije vlasti, isticao se
srednji brat Đurađ. Upravo zahvaljujuci njegovoj
umješnosti i odlučnosti, Balšići su se uzdigli do
zavidne političke i vojne moći. Naslijedeni
skromni posjed, tokom šezdesetih godina XIV vijeka su proširili
na čitav prostor Gornje i Donje Zete sa primorskim
gradovima Budvom, Barom i Ulcinjom, kao i Drivastom, Lješom ...
U
postavci je zastupljen veći broj predmeta iz ovog perioda:
novac, nakit ...
..
Nakit i novac iz
vremena Balšica
.
Crnojevići
su se pojavili na istorijskoj sceni uporedo sa Balšićima.
Sa matičnim posjedima u planinama iznad Boke Kotorske i
Budve, već u to vrijeme znacajno su uticali na dogadaje
u Zeti. Ipak, ostali su u sijenci Balšica, osiguravajući
sopstveni opstanak povremenim priznavanjem njihove vlasti ili
otvorenim odmetništvom. Sa odlaskom Balšica preuzimaju
vlast u Gornjoj Zeti polovinom XV vijeka, a Ivan Crnojević
1482. godine seli prijesto na Cetinje.
..
Kapiteli i stubovi manastita
Prečiste
Bogorodice na Ćipuru i prikaz lokaliteta
.
Od
1496. Godine Crna Gora je stavljena pod nadzor skadarskog
sandžak-bega, a do 1513. bila je posebni sandžakat pod
upravom Skender-bega Crnojevića.
Tokom
XV vijeka broj crnogorskih nahija (oblasti), čije su se
granice često mijenjale, varirao je izmedu pet i šest, da bi se u XVIII vijeku ustalio na
četiri: Katunsku, Rijecku, Crmnicku i Lješansku.
Na
prelazu XVI i XVII vijeka, došlo je do značajnog ugrožavanja
crnogorske autonomije, zbog čega je došlo do većih
oružanih sukoba. Pocetkom XVII vijeka Crnogorci su u
više navrata razbili jače turske odrede, da bi,
kasnije, pokret za očuvanje autonomije prerastao u opšti
otpor Otomanskom carstvu. Vremenom dolazi do stvaranja
saveza sa Venecijom tokom Kandijskog (1645-1669) i Morejskog
rata (1684-1699).
.
Vladike
Danilo, Sava i Vasilije Petrović Njegoš
.
Nakon
nestanka feudalne vlastele kao stožer zajednice javljaju se
cetinjski mitropoliti. Prekretnica u tom smislu, koju su
uslovile istorijske prilike s kraja XVII i početka
XVIII vijeka, javlja se ličnost novoizabranog
mitropolita Danila Šcepceva Petrovica
(1697-1735). On je inicirao stvaranje nacionalnog programa
koji ce tokom XVIII vijeka biti okosnica cjelokupne
crnogorske politike. Pod njegovim vodstvom Crna Gora po
prvi put stupa u oslobodilacku borbu sa jasno
definisanim ciljem.
.
Treča
prostorija (period vladikata).
.
U
pogledu
nasljednika vladika Danilo nije napravio najbolji izbor.
Mitropolit Sava (1735-1781) je bio sušta suprotnost
svom prethodniku, bez moći da bitnije utiče na
jačanje unutrašnjeg jedinstva, sa potpuno pogrešnom
orijentacijom bezuslovnog vezivanja za Veneciju, slabio
je sopstvenu poziciju i krajnjim kompromisima prema
turskoj vlasti. Zato je došao u sukob sa onim snagama
koje su shvatile jalovost takve politike, pa iako je do
kraja života formalno zadržao mitropolitsku stolicu,
faktički je potisnut u drugi plan. Prvog suparnika
dobio je u ličnosti svog rodaka, Danilovog
sinovca Vasilija Petrovića. Po ustanovljenoj praksi,
Vasilije je zavladičen 1750. godine,
kada potpuno preuzima kormilo zemlje u svoje ruke.
Dosljedno je razradio politicku koncepciju svoga
strica i veze sa Rusijom uspostavljene 1711. godine.
Preko svoje Istorije o Černoj Gori (Moskva
1754), vladika Vasilije je razvio ideju o Crnoj Gori kao
jedinoj nepokorenoj zemlji na Balkanu i o njenoj
predodredenosti da odigra klucnu ulogu u
oslobodenju i ujedinjenju balkanskih hrišćana.
Smrt
vladike Vasilija 1766. godine je bitno uticala na pogoršanje
situacije u zemlji. Vladika Sava je ponovo preuzeo vlast.
Slijedi vrijeme neizvjesnosti...
Knjige i gramote iz
perioda vladikata
.
.
<<<
prethodna strana
1/2/3/4/5
sljedeča strana
>>>
|
